Sahibi:
Prof.Dr. Abdurrahim Özgenoğlu
Yayın Kurulu :

Prof.Dr. İsmail Bircan
Prof.Dr. Oya Batum Menteşe
Uzman Nilüfer Ünal
Editör:  Nilüfer Ünal
             3 Ayda bir yayınlanır.

Kapak Konusu

                                                                    Hazırlayan: Nilüfer ÜNAL

OSMAN HAMDİ BEY (1842- 1910)

İlk Türk müze müdürü olan Osman Hamdi Bey, dönemin önemli devlet adamlarından İbrahim Edhem Paşa’nın dört oğlundan en olarak 1842 yılında İstanbul’da doğmuştur. Babası tarafından 1860 yılında hukuk eğitimi için Paris’e gönderilmişse de, burada kaldığı süre zarfında önemli ressamların atölyelerinde çalışmayı ve arkeoloji derslerine devam etmeyi tercih etmiştir. Anlaşıldığı gibi Paris’te bulunduğu yılları sanatla iç içe değerlendirmiş olan Osman Hamdi Bey, 1867 Dünya Sergisi’ne de üç tabloyla katılmıştır.

Böyle bir alt yapıyla 1881 yılında getirildiği müze müdürlüğü görevini 1910 yılında ölümüne kadar sürdürecek olan Osman Hamdi Bey, bu süre zarfında pek çok başarıya imza atmıştır. Göreve geldiği ilk yıllarda Çinili Köşk’te bazı düzenlemeler gerçekleştirmiş, eserleri, eserler hakkında bilgi verecek biçimde yeniden düzenlemiştir. Fakat Osman Hamdi Bey’in başlıca faaliyet alanlarından biri müze koleksiyonunun genişletilmesidir. Bunun için önceki dönemlerde olduğu gibi, Vilâyetlere gönderilen genelgelerle eserlerin getirilmesi sağlanmıştır. Ancak koleksiyonun asıl zenginleşmesini sağlayan, aynı zamanda Türk arkeolojisinin de önünü açan girişim, Osman Hamdi Bey’in Müze-i Hümâyûn adına başlattığı kazılardır. Osman Hamdi Bey, ilk kazısını 1883 yılında Adıyaman İli sınırları içinde yer alan Nemrut Dağı’nda yapmış, bu kazıyla ilgili Oskan Efendi ile birlikte “Le Tumulus de Nemroud Dagh” adlı bir de bilimsel eser yayınlamıştır.

Osman Hamdi Bey, Osmanlı’da güzel sanatlar alanında öğrenim veren ilk eğitim kurumu olan Sanâyi-i Nefise Mektebi’nin kurucusu sıfatını da taşımaktadır. Çinili Köşk’ün yanında inşa ettirdiği binada 1883 yılında açmış olduğu bu okulun müdürlüğünü de müze müdürlüğü ile birlikte yürütmüştür. 1876 yılında Meclis-i Mebusan’a seçilen Osman Hamdi, eski eserlerin yurt dışına kaçırılmasını önlemeye yönelik ilk kanunu hazırladı ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin kurulmasında önemli görevler aldı. 1883 yılında bugün Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi adıyla eğitimini sürdüren Sanayi-i Nefise Mektebi’ni kuran Osman Hamdi, ölünceye kadar bu okulun müdürlüğünü yaptı.

Osman Hamdi Bey, gerek devlet işlerini yaparken, gerek arkeoloji ve müzecilik çalışmalarını sürdürürken ressamlığını, hiç ihmâl etmemiş, fırsat buldukça resimyapmıştır. "Kaplumbağa Terbiyecisi", "Arzuhalci", "Kur'an Okuyan Hoca", "Silah Tüccarı", "Leylak Toplayan Kız" "Şehzadebaşı Camisi Avlusunda Kadınlar" " Feracali kadınlar" "Mimozalı Kadın" Ab-ı Hayat Çeşmesi” , Mihrap” gibi tabloları onun en ünlü yapıtları arasındadır. Resimlerini çoğunlukla yaz aylarını geçirdiği ve en sevgiği yer olan Kocaeli ilinin Gebze ilçesindeki Eskihisar'daki evinde yapmıştır

Osman Hamdi Bey’in en önemli resimlerinden biri olan, “Kaplumbağa Terbiyecisi” adlı tuval üzerine yağlı boya resmi, 1906 yılında 223 x 117 cm  boyutlarında harikulade bir resimdir. Sanatçı bu tablosunda, Bursa Yeşil Cami’de üst katta soldaki odanın avluya bakan pencere duvarıdır, bu duvarı kaplayan çiniler olduğu gibi resmedilmiştir.

Çiçek Yerleştiren Kız Mimozalı Kadın

KAYNAKÇA

ü  Bilmeniz Gereken 50 Türk Ressam ve Tablosu. İstanbul: Tempo, 2010. 102 s.

ü  Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye’de Resim / Seyfi Başkan. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. 1997. “Kültür Bakanlığı Yayınları: 1990; Yayımlar Dairesi Başkanlığı Başvuru Eserleri Dizisi: 150”

ü  Türkiye’de Müzecilik: 100 Müze 100 Eser / Ed: Ara Altun. İstanbul: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2007. 2 cilt.  “Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 3091-2; Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Sanat Eserleri Dizisi: 459”

Bu sayfayi, üyesi bulundugunuz bir Sosyal Ag sitesinde (Facebook, Friendfeed...) paylasabilirsiniz.

facebook üzerinden paylas twitter üzerinden paylas friendfeed üzerinden paylas netlog üzerinden paylas yahoo üzerinden paylas Google Favorilerine ekle digg üzerinden paylas blogger üzerinden paylas linkedin üzerinden paylas email ile gönder